Et ürünlerinde ambalajın önemi

“Tüketicilerin bilinçli ve standartların yüksek olduğu modern bir ekonomide ambalajsız ürün kullanımını düşünemeyiz. Türkiye’de bu konuda son 10 yılda büyük ilerlemeler kaydedildi.”

Doğru ambalajın, kırmızı eti olduğu gibi tüm gıdaları kimyasal ve fiziksel tehlikelere karşı koruduğunu belirten Ambalaj Sanayicileri Derneği Başkanı Zeki Sarıbekir; ambalajın, gıda maddesini sıcaklık değişimleri, nem, hava, ışık gibi olumsuz dış etkenlerden koruduğunu, besin kayıplarını en aza indirdiğini söyledi.

Ambalaj Sanayicileri Derneği olarak önem verdikleri konuların başında gıda güvenliğinin geldiğini aktaran Sarıbekir, et ürünlerinde ambalaj zorunluluğunu sonuna kadar desteklediklerini belirtti.
Kırmızı et konusunu ele aldığımız bu sayıda, “Ambalaj önemlidir” sayfamızda kırmızı et ambalajları ve ambalaj alanındaki yenilikleri Ambalaj Sanayicileri Derneği Başkanı Zeki Sarıbekir ile konuştuk.

Özlem Erol

Kırmızı et için uygun ambalajlar hangileri? Farklı et türleri için farklı ambalajlar var mı?

Türk Gıda Kodeksinde yer alan tüm gıda maddelerinin ambalajlanması zorunludur. Gıda ambalajı, içindeki ürünleri sağlığa uygun olarak ve kalitesini kaybetmeksizin nihai tüketiciye ulaştırma işlevine sahiptir. Gıda maddelerinin ambalajında kullanılan materyaller ilgili mevzuatta belirtilen özellikleri taşımalıdır. Firmalar kendi ihtiyaçlarına ve pazara göre farklı malzemelerin olduğu ambalajlar kullanabilmektedir. Et için de bu kural geçerlidir. Eğer siz marka olarak eti uzak bir pazara gönderecekseniz metal ambalajı tercih edebilirsiniz. Ya da soğuk bir zincir içinde sert (rijit) plastik ambalajlarda veya filmlerle ürünü satışa sunabilirsiniz. Burada önemli olan ihtiyacınıza göre doğru ambalajı kullanmanızdır.
Genellikle taze kırmızı ve beyaz et ambalaj malzemeleri; kaplama filmleri (PVC, EVOH/LDPE), tabaklar (PS) veya sert (rijit) plastik kaplarda ambalajlanmaktadır. Dondurulmuş et ürünleri ise sert plastik kaplarda satılmaktadır. İşlenmiş et ürünleri de termoform plastiklerde, genellikle EVOH, PVDC ve Naylon gibi bariyer katmanlı malzemelerle kaplanmış şekilde ambalajlanabilmektedir.

Kırmızı etin güvenli bir şekilde tüketiciye ulaşması için hangi materyaller kullanılıyor?

Doğru ambalaj kırmızı eti olduğu gibi, tüm gıdaları kimyasal ve fiziksel tehlikelere karşı korur. Ambalaj ürünü temiz tutar, mikrobiyolojik etkilerden, nem ve atmosfer koşullarından, mekanik deformasyonlardan, böcek ve kemirici gibi zararlılardan korur; kontaminantların gıdaya bulaşmasına engel olur. Ambalaj, gıda maddesini sıcaklık değişimleri, nem, hava, ışık gibi olumsuz dış etkenlerden korur, besin kayıplarını en aza indirir. Gerektiğinde ambalaj içine çeşitli özelliklerdeki yardımcı bileşenler yerleştirilir. Örneğin kırmızı et ambalajlarında, ortaya çıkan fazladan nemi emen materyaller nem çekerler veya nemi absorbe eden pedler kullanılır. Ambalajın üzerinde, gıdanın içeriği, en uygun kullanım ve saklama koşullarını belirten bir etiket bulunmalıdır. Kullanılan ambalaj, doldurma, taşıma ve depolama koşullarına dayanıklı ve istiflemeye uygun olmalıdır; gıdanın orijinal şeklini, büyüklüğünü ve ağırlığını korumalıdır. Doğru ambalaj kullanımı Türkiye’deki yönetmeliklerle belirtilmiştir. Unutulmamalıdır ki Türkiye’deki ambalajların üretimi Avrupa’daki yönetmeliklerle de uygundur. Bu sebeple en büyük pazarlarımızdan biri Avrupa’daki firmalardır. Bu da Türk ambalaj sektörünün dünyadaki gücünü ve kalitesini ortaya koymaktadır.
Kırmızı et satışında gıda güvenliğinin sağlanmasında ambalajın rolü nedir?
Gıda Güvenliği konusu dernek olarak en çok önem verdiğimiz konuların başında geliyor. Ambalajın gıdaların korunmasındaki rolü çok önemlidir. Ambalajlı ürünlerin güvenli olduğunu unutmamamız gerekir. Geçtiğimiz yıllarda dernek olarak; ekmek, peynir, bakliyat, süt ve yoğurt gibi ülkemizin temel gıda maddelerin ambalaja girmesi konusunda önemli mesajlar verdik. Et de bu konuların başında geliyor.
Bildiğiniz üzere 2015 yılında Resmi Gazete’de yayımlanan düzenleme ile et ve et ürünleri satışına yeni kurallar getirildi. Artık kasapların ve marketlerin ambalajsız tavuk eti satması yasaklandı. Çiğ kanatlı etleri hazır ambalajlı olarak satılmaya ve perakendeci tarafından ambalaj bütünlüğü bozulmadan tüketiciye sunulmaya başladı. Yeni düzenleme ile perakende işletmelerde kıyma, hazırlanmış kırmızı et karışımları ve hazırlanmış kanatlı et karışımları üretimi yapılması ve bunların hazır halde satışa sunulması yasaklandı. Ancak tüketici talebi halinde anında kıyma üretimi yapabiliyor. Kasaplar ve marketler sucuk üretemiyor.

Bu düzenleme sağlık ve hijyen açısından önemli bir ihtiyaca cevap veriyor. Tüketicilerin büyük kısmı, sağlıklı olduğu, güven verdiği, saklama imkânı sağladığı ve kullanım kolaylığı sunduğu için ambalajlı gıda ürünlerini tercih ediyor. Hijyen açısından baktığınızda ambalajsız ürünün riskli olduğunu görüyorsunuz. Ambalajlı üründe tüketiciye garantiyi veren, o ürünün markası. Et ürünlerinde ambalaj zorunluluğunu sonuna kadar destekliyoruz. Ülkemizde bu ambalajları en üst düzeyde teknolojiyle, uluslararası standartlara uygun ve yüksek kapasitede üretecek çok önemli ambalaj üreticileri var.

Ambalaj sektöründe yenilikler neler?

Türkiye Ambalaj Sanayicileri olarak büyük bir potansiyele sahibiz. Hedeflerimize ulaşmak için ARGE ve inovasyon çok büyük önem taşıyor. Türkiye büyüdükçe, tüketim alışkanlıkları değiştikçe ambalaj sektörü de gelişiyor. Ambalajlı ürün tüketimini gelişmişliğin bir sembolü olarak değerlendirmek gerekiyor. Tüketicilerin bilinçli ve standartların yüksek olduğu modern bir ekonomide ambalajsız ürün kullanımını düşünemeyiz. Türkiye’de bu konuda son 10 yılda büyük ilerlemeler kaydedildi.
Ambalaj sektöründe teknoloji, başarıda kritik önem taşımaktadır. Türkiye'nin yarışa kısmen sonradan ancak doğru teknoloji ile katılması, büyümesi ile eş zamanlı teknolojisini de güncelleyerek yenilemesi sektörün rekabet gücünü diri tutuyor. Türkiye Ambalaj Sanayi donanım olarak gelişmiş ülkeleri aratmadığı gibi bazı AB ülkelerinden çok daha yeni donanıma sahip. Teknolojik altyapısını her geçen gün geliştiren Türkiye Ambalaj Sanayi Ar-Ge yatırımlarına da hız vermiş durumda.

Ülkemizin üretiminin ve elbette ihracatının arttırılabilmesi için, en ekonomik şekilde üretim yapabilmeliyiz. Hem üretim hacminin yükseltilmesi hem de katma değerli ürün imalatının mümkün olan en ekonomik biçimde gerçekleştirilebilmesi için ise üretimde otomasyona ihtiyaç var. Tüm bunlar göz önüne alındığında, özellikle hızlı tüketim ürünleri üreticisi marka sahiplerinin, yani dolum yapan firmaların, kendi operasyonlarına uygun teknolojik donanımlar satın alarak, mevcut olan üretim hatlarını iyileştirmeleri ve en uygun ambalajlama donanımlarını oluşturarak dolum gerçekleştirmeleri gerekiyor. İşte bu noktada ambalaj-ambalajlama makineleri ve 'Endüstri 4.0' büyük önem arz ediyor.
Yeni teknolojiler ve inovatif yaklaşımlarla Türkiye pazarında da akıllı ambalaj uygulamalarının arttığını görebiliyoruz. Paketiyle birlikte fırında pişirilebilen ambalajlar, çevir aç şişe kapakları, fırında erimeyen plastik tabaklar, açılıp kapanabilen ambalajlar, 3D özelliği olan etiketler, biberon takılabilen meyve suyu şişeleri Türkiye Ambalaj Sanayicilerinin ulaştığı seviyeyi gösteren sayısız örnekten sadece birkaçı…